بیستم آذر

ساعت هفت صبح بود که پس از دو روز درد، مادرم من را به دنیا آورد. برف تا زانوی بابا آمده بود بالا و همه جا یخبندان بود. این صحنه را یک جور عجیبی بارها دیده‌ام مثل خوابی سپید، آرام، بی‌دغدغه.

اما دغدغه‌ها خیلی زود شروع شد. نیازها، خواهش‌ها یکی بعد از دیگری سر کشیدند. ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان و دانشگاه، همه مثل آفتاب تیرماه که به برف بیست آذر بتابد، زود آب شدند، بخار شدند و رفتند جایی آن دورها گم شدند.

بدو بدو بود هر روز و هفته و ماه و سال. و سال و سال و سال. حالا سال زیادی گذشته. به پشت سرم که نگاه می‌کنم خیلی از کارها، دویدن‌ها، حرف‌ها، رنج‌ها و دردها، خون دل خوردن‌ها و ... که روزگاری تارهای وجودم را حلاجی ‌کردند؛ خنده‌دار شده، مسخره است. حالا فقط به نوشتن فکر می‌‌کنم. تبدیل تجربه‌‌ها به واژه‌ها. نمی‌دانم چند آفتاب دیگر را خواهم دید، اما از ته دل می‌خواهم تا روزی که نفس می‌کشم قلم از دستم نیفتد، همین. 

بیستم آذر 96

 

 

نویسه‌های من

 

نویسه‌های ریحانه جعفری:


https://telegram.me/reyhanejafari

 

 

 

لایه‌های پنهان

 

هیچوقت فکر نکن کسی را کاملا شناخته ای. لایه های پنهان آدمها آنقدر زیاد است که هرگز نمیتوانی حدس بزنی به چه فکر میکند. چه حسی دارد. الان که پیش توست با تو است یا بی تو. آدمها پیچیده اند. پیچیده تر از آن که فکرش را بکنی.

سوءتفاهم

همه چیز با یک سوءتفاهم کوچولو شروع میشود. همان که حرفت را نمیزنی یا دلیل کارش را نمیشنوی. سوءتفاهم، اول مثل یک نسیم از این در میاید و از آن در میرود و فقط لحظه ای پرده ی اتاق را تکان میدهد. سوءتفاهم بعدی هم کوچولوست اما نه به کوچکی اولی. کمی، فقط کمی، بزرگتر است. اگر باز هم حرف نزنی یا دلیل کارش را ندانی نسیم میشود باد. سوءتفاهم های بعدی بادهایی قویترند. از آن بادهایی که می‌لرزاندت جوری که  دنبال سرپناه میگردی. کم کم سوءتفاهم ها روی هم تلبار میشود. توفان میشود. بلندت میکند، اگر نکشدت جایی ناشناس پرتت میکند. جایی عجیب. و تو هاج و واج، گیج و منگ، دست و پا میزنی تا خودت را پیدا کنی.
همه چیز با یک سوءتفاهم کوچولو شروع میشود.

سال جدید در تقویم زندگیم

امروز دوباره یک سال از تقویم زندگیم پرید روی صفحه‌های چاق و چله‌‌ی گذشته و یکی از صفحه‌های لاغر باقیمانده باز شد. به سالی که گذراندم فکر می‌کنم. به کارهایی که کردم. به آدم‌هایی که آمدند و رفتند. شادی‌ها، موفقیت‌ها، مریضی‌ها و اندوه‌ها. مثل روزگار نوجوانی 365 روزی که گذراندم را  گذاشتم توی پروژکتور و فیلمش را پخش کردم. مثبت‌هاش جلوم رقصیدند و کِل کشیدند. اتفاق‌های دوست نداشتنی هم دست به کمر ردیف شدند.

در سال گذشته‌‌ی ریحانه‌ای، ترجمه‌ی دو جلد آخر مجموعه کارآگاهان دانشمند، جلدهای 7 و 8 و 9 مجموعه استینک و پسری که با پیراناها شنا کرد را تمام کردم و به ناشر تحویل دادم. رمان عید مبارک را شروع کردم که الان در مراحل آخر بازنویسی‌اش هستم. بعضی از کارهام از زیر چاپ درآمد مثل مجبورم نکن لبخند بزنم - مادرم ازدواج کرد – دامن گل گلی – تو دیگه کی هستی –جلدهای 4 و 5 و 6 از مجموعه‌ی استینک و مجموعه‌ی شش جلدی کارآگاهان دانشمند. کتاب بابای پرنده‌ی من؛ کاندید کتاب سال، لاک‌پشت‌های پرنده و پروین اعتصامی شد.

چند کتاب‌ خوب نوجوان خواندم از جمله شگفتی با ترجمه‌ی خانم پروین علیپور و رقص روی لبه با ترجمه‌ی دوست عزیزم خانم کیوان عبیدی آشتیانی.

با آدم‌های جدیدی آشنا شدم بزرگوار و بی‌ادعا که خانم عذرا موسوی یکی از آنهاست. از محبت آقای حمیدرضا شاه‌آبادی برخوردار شدم که دانشش را بی‌دریغ در اختیارم گذاشت. به سپیده که بخشی از وجودم است و پروانه‌ی بی‌همتا کتاب‌هایی سفارش دادم که از آلمان و انگلیس برایم فرستادند. تعدادی را ترجمه کردم و بقیه توی توبتند. با دکتر بهروز باریک‌بین آشنا شدم. فروتن‌ترین و مهربان‌ترین پزشک زندگی‌ام که حتی در سفرش به آن قاره نگرانم بود و از طریق تلگرام درمانم را ادامه داد. عزیزان دیگری که اگر بنوسم طولانی می‌شود چون کم نیستند.

راستش از قدیم بهم می‌گفتند آدم رفیق بازی هستم. آدم‌ها را مثل بستنی توی چله‌ی تابستان یا لیز خوردن از سرسره یا راه رفتن روی برگ‌های پاییزی پارک لاله یا لبخند نی‌نی که شکمش پُر و زیرش تمیز است و یا چیزهای خوب دیگر دوست دارم. اما دوست‌ها، دوست داشتنی‌تر و عزیزترند. در روابط انسانی هیچ چیز سخت‌تر از ضربه‌خوردن از نزدیک‌ترین دوست نیست. نزدیک‌ترین. این ضربه باور کردنی نیست. آدم را فلج می‌کند و بدترترش بی‌اعتماد. در سال گذشته‌ی ریحانه‌ای، وقتی این اتفاق افتاد چند ماه طول کشیدم خودم را جمع و جور کنم اما تلخی‌اش مثل دوالپایی هست که هست.

در ایران ما شاید در کار فردی بدرخشیم ولی نوبت کار گروهی که می‌شود بدجوری توزرد از آب درمی‌آییم. در پروژه‌ای گروهی که قرار بود شاد باشد و پرانرژی، تک‌روی یک نفر دستم را گذاشت روی آتش که حواسم باشد با بعضی‌ها نمی‌شود کار کرد.

برنامه‌یی برای سال جدید ریحانه‌ای‌ام ریخته‌ام. دو رمان نیمه‌کاره‌ی نوجوان را تمام کنم. چند کتاب خردسال و کودک که روی میز کارم چشمک می‌زنند را ترجمه کنم. اگر همه‌اش کتاب شد و کار برای این است که عاشق خواندن و نوشتنم. عاشق ادبیات کودک و نوجوان. وقتی کاری را تمام می‌کنم به شعفی بیکران می‌رسم. حس می‌کنم خوشبخت‌ترین ریحانه‌ی روی کُره‌ی زمینم. امیدوارم اگر قرار است امسال چهار فصل را ببینم، در هر فصلش اقل‌کم یک کتاب روی میز ناشر بگذارم.

ممنون که مرا می‌خوانید.

ایران هم دکتر بن کیسی دارد

توی کوچه‌ی بن‌بست‌مان برف تا زانوهایم می‌رسید. بابا، صبح زود، با پارو راه باز می‌کرد تا برویم مدرسه. می‌رفتم و بعد با لوزه‌های چرکی برمی‌گشتم خانه. از لوزه‌هام متنفر بودم. همین لوزه‌ بود که می‌کشیدم به مطب دکتر سجادی یا فاطمی. تب بالا می‌بردم توی آسمان، معلقم می‌کرد میان زمین و هوا. ولی آنقدر هوشیار بودم که مطب و روپوش سفید این دو نفر را ببینم و بفهمم چه بلایی می‌خواهد سرم بیاید. پنی‌سیلین، روزی دوتا برای پنج روز. یعنی ده بار آقای خسروی می‌آمد خانه. نیم ساعت سرنگ را جلو چشم‌های وحشت‌زده‌ام توی ظرف مخصوص روی چراغ الکلی با خونسردی می‌جوشاند و من دُر دُر اشک می‌ریختم که سوزن نه! تو را خدا نه! از روپوشْ سفیدها، دکترها، بیمارستان و کلینیک‌ها متنفر شدم. متنفر.

با حرکت سریع برانکارد به طرف دوربین، درِ اورژانس باز می‌شد و گوینده می‌گفت: «دکتر بن کیسی!» بعد سریال شروع می‌شد. دکتر بن کیسی مهربان بود و با حوصله. هیچوقت ندیدم بلافاصله برای مریض‌هایش آمپول بنویسد. سریال او که تمام شد، دکتر کیلدر آمد. کیلدر، لاغرتر و قد بلندتر از کیسی بود. موها و سبیلش هم بور بود. مثل او نمی‌خندید، گرمای صدایش کمتر بود اما توی چشم‌های‌ بیمار نگاه می‌کرد و حرفها‌یش را می‌شنید. هیچوقت ندیدم بلافاصله برای مریض‌هایش آمپول بنویسد. این‌جوری بود که با دکتر بن کیسی و بعد با دکتر کیلدر آشنا شدم. از آنها نمی‌ترسیدم ولی از دکترهای خودم که خودکارشان را بی‌یک کلمه حرف روی کاغذ می‌چرخاندند و بی‌توجه به التماس‌های من آقای خسروی را می‌آوردند خانه‌مان، مثل مرگ می‌ترسیدم.

سالها از دوران ابتدائی‌ام گذشته ولی هنوز بوی الکل که به مشامم می‌خورد و بیمارستان را که می‌بینم یک‌هو پام سفت می‌شود و جای همه‌ی سوزن‌هام درد می‌گیرد. روزهایی که توی بیمارستان بالای سر بابا بودم، مدتی که خودم بیمارستان بودم، هر روپوشْ سفیدی که رد می‌شد دلم مثل آسانسوری که از بالا ول شود، می‌ریخت پایین. با هر دکتری که حرف می‌زدم گرومب گرومب قلبم نمی‌گذاشت صدایش را بشنوم. فقط دنبال در اتاق بودم و لحظه‌ی فرار!

درد داشتم و کارهام فلج شده بود. اینترنت را زیر و رو کردم و می‌ترسیدم نکند سرطانی شود. دکتری که پیشش می‌رفتم چند نفر را با هم ویزیت می‌کرد. من که در شرایط عادی پیش دکتر گنگ می‌شدم، جلو این غریبه‌ها سعی می‌کردم لرزش دست و صدایم را قایم کنم و مجسمه می‌شدم. یک سالن آدم پشت در اتاق نشسته بودند، باید زود می‌زدم به چاک. زیر دست دکتر درد کشیدم، بخشی از پس‌اندازم هزینه شد و باز عفونت سرجایش بود. کلافه بودم، کلافه.

منشی، شماره موبایلی که دکتر به مریض‌هایش اختصاص داده را بهم داد. شرح حالم را برای دکتر تلگرام کردم. در کمال ناباوری نیم ساعت بعد خودش باهام تماس گرفت. مثل دوستی قدیمی حرف زد و گفت نوبت اورژانس بگیرم. ساعت پنج پنجشنبه با ترس و لرز پام را گذاشتم توی مطب بنفش دکتر بهروز باریک بین.

درست مثل صحنه‌ای که اسکارلت اوهارا و ملانی همیلتون منتظر اشلی و رت باتلر بودند، عقربه‌ی ساعت تق تق تق توی سرم صدا می‌کرد و جلو نمی‌رفت. راه رفتم، با منشی حرف زدم، نشستم، رفتم دستشویی، از راهرو جلو مطب حوض و درختچه‌های پایین را نگاه کردم. بارها انگشتم را گذاشتم روی دکمه‌ی آسانسور و دعا کردم که زودتر فشارش بدهم و بروم خانه.

تا ساعت هفت و نیم که صدایم کنند هفت صد و نیم ساعت گذشت. مهسا بردم توی اتاق که آماده شوم. فهمید چقدر می‌ترسم. بهم قول داد تا آخر کار پیشم می‌ماند. قرصی داد. میان خواب و بیداری صدای خنده‌ی دکتر را شنیدم و بعد خانمی که توی دستم آمپول زدم. وقتی بهوش آمدم که مهسا داشت لباس‌هایم را تنم می‌کرد.

هفته‌ی بعد که رفتم دکتر بخیه‌ام را باز کند. دو ساعت توی اتاق انتظار نشستم. یک‌هو بوی الکل آمد. بیقرار شدم. حالم را به منشی گفتم. صندلی‌های پر را نشانم داد. توی راهرو باریک قدم زدم. گرمم شد. سرم گیج رفت. یکهو تلفن زدم به دکتر. صدایش را از توی گوشی و پشت پارتیشن شنیدم. گفتم که بیقرارم. بلافاصله صدایم کرد. ازش نمی‌ترسیدم. سؤالهایم را روی که کاغذ نوشته بودم گرفت و با حوصله جواب داد. حرف زد و بخیه‌ را کشید. چند روز بعد رفت کانادا. تمام مدت سفر از طریق تلگرام وضعیتم را چک کرد و حتی در موقعیتی اورژانس، با هماهنگی کامل، فرستادم پیش یکی از دستیارانش.

از مجموعه‌ای هفت جلدی نانسی که دارم ترجمه می‌کنم، سه جلد مجموعه را نداشتم. مانده بودم چطوری این سه جلد را تهیه کنم. یک روز همین جوری، خیلی همین جوری، از دکتر پرسیدم آیا امکانش هست کتابها را برایم بگیرد؟ هفته‌ی بعد نوشت: «کتاب‌هات را خریدم!» شوکه شدم. جدی می‌گویم.

باورم نمی‌شود ایران هم دکتر بن کیسی دارد. دلم می‌خواهد دکتر بهروز باریک‌بین، دکتر عباس کیارستمی بود آنوقت آقای کیارستمی نازنین هنوز هم بود و می‌آفرید. دلم می‌خواهد ایران، پر از دکتر باریک‌بین بود.

رابطه

ادامه داد: «رابطه‌ی بین ما تمام شده!» دیواری سنگین ریخت روی قلبم. بغضم را قورت دادم: «چرا؟» شانه‌هاش را انداخت بالا: «خب دیگه!» گفتم: «بعد از این همه سال عشق، محبت؟» همانطور که روبرو را نگاه می‌کرد، گفت: «من که عشق و محبتی ندیدم!» نفسم بند آمد. گفتم: «یعنی...» گفت: «یعنی همین. رابطه‌ی بین ما تمام شده.» شانه‌هاش را انداخت بالا و رفت. بهت‌زده نشستم. فکر کردم. فکر کردم و فکر کردم چرا رابطه‌ی بین ما تمام شده؟ هنوز هم فکر می‌‌کنم چرا نگفتی چرا رابطه‌ی بین ما تمام شده؟

 

بخشی از داستان جدیدم

 

فوتون

فیزیک کوآنتوم به زبان خودمانی می‌گوید: «جهان از ذرات بسیار ریزی تشکیل شده که مدام در ارتعاشند.» شکل دانشگاهی‌اش هم این است: «کوآنتوم ذره‌ای نور است و در حال ارتعاش. زمان و مکان ندارد. اگر چند فوتون کنار یکدیگر قرار گیرند، می‌شوند یک کوآنتوم.»

فیزیک کوآنتوم به زبان خودمانی ادامه می‌دهد: «فوتون‌ها با فوتون‌های هم جوارشون بده بستان انرژیکی دارند و طی اون به الکترون تبدیل می‌شوند. با گذشت زمان (حدود سه میلیون سال) پروتون و نوترون تشکیل شده. الکترون و پروتون و نوترون به هم پیوستند و اتم رو تشکیل دادند. از ترکیب اتم‌ها با همدیگه کهکشان‌ها و خورشید‌های زیادی بوجود آمده. منظومه‌ی شمسی و زمین هم بعد از پانزده میلیارد سال تشکیل شده.»

بنابراین این نظریه؛ لباس، ماشین، غذا، بدن، دریا، آسمان و هر چیزی که در اطراف‌مان است از ذره‌ی حیات یعنی فوتون‌ها به وجود آمده. فوتون‌هایی که دارای انرژی هستند. پس جهان سرشار از انرژی است. ما هم سرشار از انرژی هستیم. حالا اگر انرژی خود‌مان را با انرژی جهان که مثل لوح سفیدی پاک است و بی‌آلالیش همسو کنیم چه می‌شود؟ دنیا غرق در صلح و امنیت و دوستی می‌شود. برعکسش هم هست. اگر همسو با انرژی کائنات نباشیم، تعرض کنیم و جنایت، دنیا همین می‌شود که الان هست!

با خودم فکر می‌کردم چند سال است که می‌گوییم مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، مرگ بر این و آن؟ به سیاست کاری ندارم اما از نگاه فیزیک کوانتوم، چقدر فوتون‌ها را آزار داده‌ایم؟! چقدر انرژی‌شان را از خودمان فراری داده‌ایم؟! به اطرافیان‌مان فکر می‌کنم، کشورهای دور و بر. یواش یواش می‌روم بالا، توی آسمان. از آن بالا زمین ما پنج قاره است. فوتون‌های آسیا حال‌شان بدجوری بد است.

مادری که سینه‌اش پر از شیر است ولی نوزاد شیرش را نمی‌خورد، شیر گیر می‌کند توی سینه‌ی مادر و رنج می‌کشد. برای نوزادش غصه می‌خورد. فوتون‌ها هم انرژی‌شان گیر کرده. رنج می‌برند و برای آسیایی‌ها غصه می‌خورند.

دوست دارم فوتون‌های زندگی‌‌ام شاد باشند و رقصان. راستی حال فوتون‌های تو چطور است؟

 

نگاه

ببین، خودت بهتر از من می‌دونی. چشمات را با چسب سنگ، چسب قطره‌ای، چسب خیلی چسب، چسبوندی به دوربینت. همه چیز دوربینت را خودت تنظیم کردی. حتی توی خواب هم چشمات پشت دوربینته. منم که روبروت ایستادم دوربین خودمو دارم. دوربینی که خودم تنظیمش کردم. از پشت همین دوربین همه چیز را می‌بینم. حالا که پای دوربین خودساخته مطرحه، چرا باید انتظار داشته باشم که تو منو بفهمی؟ چه انتظاری داری که تو را بفهمم؟ اگه همدیگه را نمی‌فهمیم فکر کنم بد نباشه سری به دوربینامون بزنیم. تنظیمشون کنیم. اگه چیزیشو نداریم از همدیگه بگیریم. باور کن دوربینا خوشحال می‌شن تکه‌ای ناشناس بهشون اضافه بشه.

3 مرداد 95

لحظه‌

لحظه‌هایی هستند کوتاه. یک آن. به پلک زدنی می‌آیند و می‌روند. عجولند. چموشند. تیزند. قدرتمند‌ند. انرژی‌شان مولکول حیاتت را دگرگون می‌کند. سرنوشت‌سازند. از دست تو خارجند. لحظه‌هایی هستند کوتاه. آنی دوست‌داشتنی. خوشایند. بوی خانه‌ی کودکی را می‌دهند. بوی سفره‌ی هفت‌سین. شب‌های پر برف و کرسی گرم. مامان و بابا که کنارت هستند، جوانند و می‌خندند. مزه‌ی عیدی و لباس نو. شیرینی اولین عشق، شرم اولین بوسه. خوشی اولین بار که نوزادت را بغل کردی. آرامش در خانه‌ا‌ی که بعد از سالها اجاره‌نشینی، خریدی. حضور چشم‌هایی که می‌بیندت. طبیعت، سبزه، سیب، جویبار، سنگ توی رود، آواز، رقص، شادی، عروسی. لحظه‌هایی که فربه‌ می‌شوی. بزرگ می‌شوی. قوی می‌شوی. زندگی می‌کنی و می‌دانی دستی هست که گاه دستت را می‌گیرد، بلندت می‌کند. لحظه‌هایی هستند کوتاه. آنی دوست‌داشتنی. لحظه‌هایی هستند کوتاه. آنی تلخ. وحشتناک. یک جمله، یک نگاه، یک نَه و دیگر تمام شد! لحظه‌ای که لِه می‌شوی. نفست بند می‌آید. روی قفسه‌ی سینه‌ات دشمن با چکمه‌ی میخ‌دار ایستاده و لگدت می‌کند. ترس و ناامیدی رمقت را می‌گیرد. پاهایت به زمین می‌چسبند. اشک، سر ‌ریز می‌شود و سر باز ایستادن ندارد. دلت می‌لرزد و همه‌چیز، همه‌جا ناامن می‌شود. دلت دستی می‌خواهد، حرفی، نگاهی. اتم‌های وجودت فریاد می‌زنند: «انصاف نیست! اصلاً انصاف نیست!» اما فریادشان روی پوست داغ و عرق کرده‌ات سُر می‌خورد و می‌افتد روی گردنت. خفه می‌شود. لحظه‌هایی که دلت می‌خواهد بمیری. دنبال پل هوایی می‌گردی یا ساختمانی چند طبقه تا آسفالت زیرش را بپوشانی. لحظه‌هایی هستند کوتاه. آنی تلخ.

«بابای پرنده‌ من» ترجمه ریحانه جعفری، کاندیدای دریافت جایزه ادبی پروین اعتصامی در بخش ترجمه

هیئت داوران بخش ترجمه هفتمین جایزه ادبی پروین اعتصامی، فهرست نامزدهای این بخش را اعلام کرد. به گزارش خبرگزاری تسنیم، با نزدیک شدن به اختتامیه جایزه ادبی پروین، هیئت‌ داوران در بخش‌های شش‌گانه این جایزه، کم‌کم به فهرست نامزدهای نهایی نزدیک می‌شوند. به همین منظور، پس از معرفی نامزدهای کودک و نوجوان، نامزدهای نهایی در بخش ترجمه نیز معرفی شدند. هیئت داورانِ هفتمین دوره جایزه ادبی پروین اعتصامی در بخش ترجمه، پنج اثر را به عنوان کاندیدای دریافت جایزه معرفی کرد. رمان‌های «بابای پرنده‌ من» ترجمه ریحانه جعفری، «بیرون ذهن من» ترجمه آنیتا یارمحمدی، «تعطیلات با ابوقراضه» ترجمه معصومه رستم‌زاد، «فرهنگ لغات چینی به انگلیسی برای عشاق» ترجمه ریحانه وادی‌دار و «کایرا» ترجمه ژیلا فرهنگی، توسط هیئت داوران به عنوان نامزدهای نهایی بخش ترجمه معرفی شدند که در این بین، دو «رمان بابای پرنده من» و «تعطیلات با ابوقراضه» برای رده سنی کودک و نوجوان نوشته شده است و سه کتاب دیگر مربوط به رده سنی بزرگسال است. نام داوران این بخش به زودی اعلام خواهد شد. اختتامیه هفتمین جایزه ادبی پروین اعتصامی، کمتر از دو هفته دیگر برگزار می‌شود و طی مراسمی، برندگان این جایزه با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی معرفی خواهند شد.

نامزدهای نهايی چهارمین دوره جايزه لاک‌پشت پرنده معرفی شدند

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، چهارمين جایزه «لاک‌پشت پرنده» از ميان ۱۵ كتابي كه به مرحله نهايی راه يافته بود، ۹ كتاب را به عنوان نامزد نهایی دریافت نشان طلا و نقره اين جايزه معرفی کرد.

بر اساس این خبر، «پلیس جدید»، نوشته کیت تامپسون و با ترجمه شهلا انتظاریان، «شگفتی»، نوشته آر. جی. پالاسیو، با ترجمه پروین علی‌پور، «بابای پرنده‌ من»، نوشته دیوید آلموند، با ترجمه ریحانه جعفری، «از من نخواهید لبخند بزنم» نوشته باربارا پارک با ترجمه نازنین دیهیمي، «کنسرو غول»، نوشته مهدی رجبی، «ریحانه دختر نرگس»، نوشته جواد ماه‌زاده، «اقیانوس انتهای جاده»، نوشته نیل گیمن، با ترجمه فرزاد فربد، «سگ‌سانان و کفتارها»، نوشته علی گلشن و «تو لک‌لکی یا دارکوب»، نوشته علی خدایی، كتاب‌هايی هستند كه به مرحله نهايی رسيده و نامزد دريافت نشان طلايی و نقره‌ای شده‌اند.
 

چهارمين مراسم اهدای جايزه لاك‌پشت پرنده به برترين كتاب‌های كودك و نوجوان سال ۱۳۹۳، چهارشنبه ۱۲ اسفندماه، ساعت ۱۸ با حضور نويسندگان، شاعران و تصويرگران كودك و نوجوان در شهر كتاب مركزی برگزار می‌شود.
 

"بابای پرنده‌ی من"  نامزد دریافت لاک‌پشت پرنده (اسفند 94) شد

گروه داوری فهرست لاک‌پشت پرنده، 15 عنوان کتاب را نامزدهای اولیه‌ دریافت نشان طلایی و نقره‌ای لاک‌پشت پرنده معرفی کرد.

نامزدها از بین کتاب‌های راه یافته به فهرست‌های سیزدهم، چهاردهم، پانزدهم و شانزدهم لاک‌پشت پرنده انتخاب شده‌اند و به‌ زودی نامزدهای نهایی از بین این کتاب‌ها معرفی خواهند شد. در نهایت، در چهارمین دوره‌ی آیین اهدای نشان‌های لاک‌پشت پرنده (اسفند ۹۴) بهترین کتاب‌های کودک و نوجوان سال از سوی گروه داوری این جایزه معرفی و  از نویسنده و مترجمِ برتر تقدیر خواهد شد.

 نامزدهای اولیه‌ی چهارمین دوره‌ی جایزه‌ی لاک‌پشت پرنده عبارت‌اند از:

«پلیس جدید»، نویسنده: کیت تامپسون، مترجم: شهلا انتظاریان، نشر چکه

«شگفتی»، نویسنده: آر.جی.پالاسیو، مترجم: پروین علی‌پور، نشر افق

«پدربزرگ من»، نویسنده: مارتا آلتس، مترجم: هدا کلاهدوز، نشر پیک ادبیات

«بابای پرنده‌ من»، نویسنده: دیوید آلموند، مترجم: ریحانه جعفری، نشر پیدایش

«از من نخواهید لبخند بزنم/ ازدواج مادرم و بدبختی‌های دیگر»، نویسنده: باربارا پارک، مترجم: نازنین دیهیمی، نشر ماهی

«کنسرو غول»، نویسنده: مهدی رجبی، نشر افق

«ریحانه دختر نرگس»، نویسنده: جواد ماه‌زاده، نشر کتاب پارسه

«خیال‌باف»، نویسنده: پم مونز رایان، مترجم: ریحانه عبدی، نشر ماهک

«اقیانوس انتهای جاده»، نویسنده: نیل گیمن، مترجم: فرزاد فربد، نشر پریان

«سگ‌سانان و کفتارها»، نویسنده: علی گلشن، نشر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

«گل»، نویسنده: دیوید آلموند، مترجم: شهلا انتظاریان، نشر آفرینگان

«راز کیمیا و افسانه‌ی مهر و ماه»، نویسنده: بهناز علی‌پور گسکری، نشر ویدا

«روزگار شیرین»، نویسنده: فرهاد حسن‌زاده، نشر ویدا

«مواظب گرگ‌های توی کتاب قصه باشید»، نویسنده و تصویرگر: لورن چایلد، مترجم: محبوبه نجف‌خانی، نشر زعفران

«تو لک‌لکی یا دارکوب»، نویسنده و تصویرگر: علی خدایی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان

"بابای پرنده‌ی من" نامزد سی‌ و‌ سومین دوره کتاب سال در گروه‌ ادبیات کودک و نوجوان شد

 

در گروه «داستان ترجمه کودک و نوجوان» 201 اثر به مرحله اول داوری سی‌ و‌ سومین دوره کتاب سال در گروه‌ ادبیات کودک و نوجوان راه یافت که کتاب‌های «سوسک طلایی، تألیف، نوستلینگر، ترجمه آیدا علوی»، «بابای پرنده من، تألیف دیوید آلموند، ترجمه ریحانه جعفری»، «کشور دروغگوها، تألیف جانی روداری، ترجمه مهناز صدری»، «شگفتی، تألیف پالاسیو، ترجمه پروین علی‌پور»، «ارباب دزدها، تألیف فونکه، ترجمه داود لطف‌الله»، «خرس پشمالو، تألیف کورشونف، ترجمه کتایون سلطانی» به مرحله دوم داوری کتاب سال راه یافتند.

 

کاکتوس‌های بند انگشتی

اول بلوار کشاورز می‌فروخت کاکتوس‌هایش را . مرد میانه‌سال کُرد، تند تند کاکتوس‌های کوچولو را که گلدان هر کدام اندازه‌ی یک استکان بود، از توی جعبه در‌آورد. کاکتوس‌ها قد یک بند یا دو بند انگشت بودند. خانم‌ها زود جمع شدند. قربان صدقه‌ی کاکتوس‌ها رفتند.

-         وای خدای من، چه نازه!

-         اینو ببین، فینقیلی!

-         همه‌شون خوشگلن، چطوری انتخاب کنم؟

و انگار که نوزادی را بغل کنند، کاکتوس‌ها را با احتیاط برداشتند. سه تا پنج هزار تومان. خیلی زود کاکتوس‌های روی میز مرد میانه‌سال، که دو تا کارتن وارونه بود، تمام شد. مرد از زیر نیمکت کارتن دیگری بیرون کشید و نوزادهای دیگری را چید.

آن‌ شب خیلی از کاکتوس‌های بند انگشتی رفتند توی خانه‌های جدیدشان. دلم می‌خواست بچه‌های وسط چهار راه و کنار خیابان هم زود خانه پیدا می‌کردند و می‌رفتند توی یک خانه‌ی گرم.

 

آن که می‌رود و آن که می‌ماند

همیشه از آدم‌های قدرتمند خوشم می‌آید. آدم‌هایی که می‌دانند کی هستند. از زندگی چه می‌خواهند. پای‌شان را کجا می‌گذارند. با خودشان و زندگی‌شان تعارف ندارند. این آدم‌ها تکلیف‌ ما را هم با خودشان مشخص می‌کنند. یعنی چه بخواهیم چه نخواهیم یک جور احترامی توی رفتارمان قایم می‌شود وقتی روبروی‌شان هستیم.

سه‌تا یک‌شنبه است گذشته با خانمی روبرو بودم قدرتمند. حالا می‌گوید می‌خواهد مهاجرت بگیرد و برود. بهش گفتم: «او هم قدرتمند بود که رفت. او‌های دیگر هم همینطور. تو هم که بروی آنوقت کی‌ می‌ماند این‌جا؟ قرار است کی این‌جا را آباد کند؟!» بعد زیر لب گفتم: «یعنی آباد می‌شود این‌جا؟»   

کاش همه‌ی حدود‌ها شسته شود

 

دیشب داشتم سی‌دی نمایش نامه‌هایی به تب" نوشته‌ی آقای چرمشیر را می‌دیدم. به نظرم رسید که حدود رنگ‌ها را می‌بینم و حدود اشیا را لمس می‌کنم. حدود آد‌م‌ها را می‌بینم. حدود بوها را می‌شنوم. من حدود زندگی را می‌فهمم!
کاش، کاش، کاش باران ببارد و حدود زندگی شسته شود! کاش ببارد و رنگین کمان زندگی بدرخشد. کاش همه‌ی حدود‌ها شسته شود! من خودِ رنگ، خودِ بو را می‌خواهم. من خودِ زندگی را می‌خواهم.

20 آذر که می‌شود

 

سیزده-چهارده ساله بودم که زندگی مارتین لوتر کینگ را خواندم. بعد مادام کوری و بعد هم بتهوون. ون گوگ، گوگن، میکل‌آنژ و ... تا به خودم آمدم دیدم که عاشق خواندن زندگی‌نامه‌ شده‌ام. در هزارتوی زندگی‌شان قدم می‌گذاشتم، بزرگ شدن‌شان را می‌دیدم. زمین خوردن و سرپا شدن‌های‌شان را. عشق و ناکامی‌ها را. و بالاخره مرگ هر کدام از راه می‌رسید. دروغ نگویم برای مرگ‌شان هم سوگواری می‌کردم. بیشترشان بین سی تا سی و پنج سالگی می‌مردند. این بود که سی سالگی برایم شد نهایت زندگی. فکر می‌کردم یعنی یک روزی من هم سی ساله می‌شوم؟! آن روزها، یک عالمه روز و هفته و ماه و سالْ پیش رو داشتم. خیلی طول می‌کشید که 20 آذر تق تق در خانه‌ام را بزند و بگوید: «یوهو، یکسال بزرگ شدی!»

یک‌هو ورق برگشت. سی را رد کردم و نفهمیدم چه‌طوری پریدم توی چهل. آن هم زود گذشت. حالا بیشتر از آن‌که ناشناخته‌های پیش رو را برانداز کنم، شناخته‌های پشت سر شیطنت می‌کنند و گاهی نگهم می‌دارند. به هر حال می‌دانم که این نیز بگذرد ولی همیشه "یاد بعضی نفرات روشنم می‌دارد". از همه‌ی گل‌های مهربانی که امروز به یادم بودند ممنونم. جدی می‌گویم، خیلی ممنونم.

 

یکی از روزهای خدا

 

صبح، زنگ تلفن از خواب پراندم. اولش میان زمین و هوا بودم. چند خنده‌ی کوتاه کمک کرد تا خودم را پیدا کنم و صاحب صدا و حرف‌هایش را. بعد سه صفحه سهمیه‌ی امروزم را نوشتم. سهمیه‌ی تازه تعریف شده بعد از دو سال! آنوقت نشستم سر دفتر‌ی که گیجم کرده بود از پُر و قاطی بودن. ساعت دو که گردنم جیغ ‌کشید از گِز گِز درد، بَدَم نیامد از چهار ساعتی که پشت میز بودم. گرچه قلم به چیزی نو نچرخید توی انگشتانم ولی باز همین که ذهنم را هم زد، خوب بود. آره وقتی مدتی نمی‌نویسی، همین هم می‌تواند شروعی باشد. شاید البته. شاید!

بعد از ماهها ...

 

نع، این‌طوری فایده ندارد. کاغذ را برداشتم با یک خودکار خوش جوهر بیک مشکی. برنامه‌ی اول را نوشتم سر سطر. رفتم سطر بعدی و برنامه‌ی بعدی. همینطور سر سطر، سر سطر یک صفحه‌ی A4 پر شد. به کاغذ نگاه کردم. هول شهریور و مهر کمتر شده بود. به خودم گفتم: «ببین، آبان است و تا چشم به هم بزنی آذر هم تمام می‌شود. بعد تو می‌مانی و قرارداد سه جلدت که هنوز لایش را باز نکرده‌ای! و همینطور هم سه ماه زمستان در پلک به هم زدنی می‌گذرد. بشین سر جایت و انگشتانت را بگذار روی کیبورد. تازه اگر دختر خوبی باشی قول می‌دهم بعد از تمام شدن هر کدام از کارهایت یک جایزه‌ی خوب بهت بدهم.» بعد چند تا حرف یواشکی دیگر هم به خودم زدم. کاغذم را برداشتم و زدم به در یخچال. حالا من یک A4 کار دارم که امیدوارم، از ته دل امیدوارم که انجام‌شان دهم. آخر یک وقت‌هایی هم باید پیش خودت رو سفید شوی! یعنی می‌شوم؟ کاش بشوم. این هم اولین قدمش بودم. نوشتن چیزکی در این صفحه بعد از ماهها...